Genel Bilgiler

Angola, potansiyel maden kaynakları açısından zengin bir ülkedir.

Bağımsızlığını kazandığı 11 Kasım 1975 tarihine kadar Portekiz sömürgesi olarak kalmıştır. Güney Afrika'nın batı kıyısında yer alır. 1.246.700 km2 lik bir alana sahiptir.

Kara sınırları 4.837 km uzunluğundadır. Kuzey doğuda Namibya Kongo Brazzaville, doğuda Demokratik Kongo Cumhuriyeti (eskiZaire), güney ile kuzey kısmında Zambiya bulunmaktadır. Angola, Atlas Okyanusu çevrili 1,650 km bir sahil şeridine sahiptir.
Üç büyük limanı Luanda, Lobito ve Namibe’dir. Ülkeninen yüksek noktası Huambo eyaletinde bulunan Dağı Moco (2.620 m) 'dir. Angola’nın ana nehirleri Kwanza, Zaire, Cuneneve Cubango’dur.

Para birimi Kwanza(KZ) 'dir.

1995 nüfus sayımına göre, nüfusun % 49.3 erkek ve % 50,7'si kadınlardan oluşmaktadır. Toplam nüfusun % 32 kentsel alanlarda yaşamakta ve % 53’ü ekonomik faaliyet göstermektedir. 1995 yılında Luanda’da yaklaşık 3 milyon kişi olduğu tahmin edilmiştir. Resmi dili Portekizce’dir. Angolaumbundo, bunun yanında kimbundo, Kikongo, Chokwe, Mbunda, luvale, nhanheca, gangelavexikuany gibi bir çok ulusal dili vardır. Nüfusu ağırlıklı olarak Hıristiyan ve Katoliklerden oluşmaktadır.

Barış için sert mücadele

Angola, bağımsız olan son Portekiz sömürgesidir. Buna rağmen 11 Kasım1975 yılındaki bağımsızlık imza gününe kadar kardeş kardeşe bir iç savaş sürmüştür. Bağımsızlık hareketinin 1961 yılında başladığını düşünürsek, ülkenin 38 yılının çatışmalarla geçtiği görülebilir. Malheiro Jonas Savimbi tarafından komuta edilen gerilla hareketi, ülke genelinde binlerce sivilin açlık ve korku yaşamasına neden olmuştur.

Ülkenin kurtuluşunda, Angola (MPLA), Savimbi önderliğindeki Angola Toplam Kurtuluş (UNITA), Ulusal Birliği Halk Kurtuluş Hareketi ve Angola(FNLA) Ulusal Kurtuluş Cephesi yer almıştır. Portekiz sömürgeciliğiyle mücadele eden milliyetçi hareketler, ülkede güç kazanmış ve Kasım 1964’de Afrika Birliği (OAU) Örgütü tarafından kabul edilmiştir. Aslında, MPLA Angola’da örgütlenen ilk ve en aktif kurtuluş hareketiydi. OAU bağımsızlığını ilan etti ve başkanlığı devraldı. Agostinho Neto, hükümetin meşruiyetini tanıdı.

Birleşik Diktatörlük ve dünya güçleri

Afrika kıtasındaki Namibya SWAPO ve Güney Afrika'da bulunan ANC, her ikisi de Güney Afrika’da ırkçılığa karşı savaştı. Ayrıca eski Zaire Mobutu Sese Seko, gazabı yaşadı.

Böylece Zaire ve ırkçı Güney Afrika güçleri sırasıyla FNLA ve UNITA Angola’yı işgal etti. Agostinho Neto diktatörlüğü yenik düşme tehdidi altında, Küba’dan çok sayıda erkek ve lojistikdesteği aldı. Buled, 1976 yılında olduğu gibi, FNLA, Zaire çıkarması ve UNITA yı yendi.

İran, Fransa, Suudi Arabistan, Fas ve sonra tekrar Zaire gibi ülkeler, UNITA askerlerine lojistik destek verdi, işbirliği yaptı. Pieter Bothaseçimile başbakan olarak 1979 yılında Güney Afrika’ya katıldı. 1981 yılında, Savimbimali’ye lojistik destek veren Amerika Birleşik Devletleri, başkanlığındaki Ronald Reagan’ın yükselişi ile, UNITA’nın gücü Maoizmbu örgütünün ve ihlallere ve sık sık yapılan uluslar arası şikayetlere rağmen artmıştır.
UNITA, ekonomik olarak gelişmiş ve her zamanen kalabalık olan ülkede nüfuslanmakta zorlanmasına rağmen Angola topraklarının yaklaşık üçte ikisinin hakimi haline geldi.

Müzakereler

Agostinho Neto 1979 yılında öldü. José Eduardo dos Santos başa geçti ancak, UNITA’nın terör hareketlerini azaltamadı. ABD Güney Afrika'daki apartheid rejimini kınamak için baskı yaptı ve müzakereler sonucunda iç savaş sona erdi.

ABD arabuluculuğunda New York Valisi Island, aralık 1988 tarihinde, Güney Afrika, Angola ve Küba hükümetleri arasındaki tarihi toplantıya ev sahipliği yaptı. Güney Afrika askerlerinin çekilmesi ve Küba, aynı zamanda Angola ve UNITA'nın hükümeti arasındaki barış müzakereleri ve Güney Afrika tarafından tanınması, Namibya bağımsızlığını sağladı.

Nitekim, yabancı askerler bir programa göre, Angola’dan çekildi ve Namibya Mart 1990'da bağımsız oldu. Bu durum Namibya’nın bağımsızlığında Angola’nın ne kadar önemli olduğunu gösterir. Ve iç savaşları bitirilmesi için Gabon Franceville’de bir zirve düzenlendi. Bu zirveye Afrika’nın 8 ülkesinin başkanları toplandı. Bu zirve sonrasında Güney Afrika’daki apartheid rejimi devrildi. Ekim 1988'de, Luanda’da başkanlar tekrar toplandı. Bu toplantılar, Haziran 1989'da, Zaire’deki, Gbadolite Zirvesi yapılmasını sağladı.  Bu toplantıda Zaire diktatörü Mobutu Sese Seko, UNITA ile anlaşmaya vardı.

İki yıl sonra, UNITA ve Angola hükümeti temsilcileri Bicesse, Portekiz’de bir araya geldi. Gbadolite toplantısı aksine, barış umutları arttı ve her iki taraf tarafından imzalanmış geniş bir anlaşma ile zirve sona erdi. Angola’da Birleşmiş Milletler tarafındanda takip edilen ilk demokratik seçimler yapıldı. Devlet ve UNITA (Fapla ve Fala) aralarında anlaştılar ve güçlerini birleştirerek Angola Silahlı Kuvvetlerini kurdular.

Seçimler

MPLA (Angola Halk Kurtuluş Hareketi) ve José Eduardodos Santos 71.84% oy oranıyla, 31 Ağustos  2012’de  son genel seçimleri kazandı. MPLA, 220 koltukla temsil edilen Angola Ulusal Meclisinde 175 koltuk kazandı. Buda 2008 seçimlerine göre mecliste 16 koltuk kaybına neden oldu. 2008 seçimlerinde MPLA oy oranı % 82 idi.

Angola tarihinde ilk kez listede bir ve iki numarda gelen Cumhurbaşkanı Eduardo dos Santos ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Manuel Vicente (devlet petrol şirketi Sonangol eski CEO'su) seçildi.

Muhalefet Millet Meclisinde sandalye kazandı

En çok oy alan ikinci parti %18,66 ile UNITA’dır (2008 de % 10). Ve UNITA 32 milletvekili seçilmesiyle MPLA nın kaybettiği 16 koltuğu kazandı. Buda UNITA nın meclisteki koltuk sayısını ikiye katlamıştır.

Angola Geniş Yaklaşımlı Kurtuluş Koalisyonu 6% ile 8 milletvekili kazanarak üçüncü en büyük siyasi güç oldu.

Sosyal Yenilik Partisi, seçmen kaybetti ve oyların % 1,70 ini alarak sadece 3 milletvekili kazanabildi. 2008 deki milletvekili sayısı 8’di ve oyların % 3 ünü temsil etmekteydi.

Ulusal Kurtuluş Cephesi 2008 seçimlerine (%1) göre 1 milletvekili kaybetti. Bu seçimlerde %1,13 oy oranıyla 2 milletvekili kazandı.

Angola Meclisi MPLA, UNITA, CASA-CE, FNLA ve PRS dan oluşan 5 siyasi partiyle temsil edilir. Yeni demokrasi partisi oyların % 0,23 ünü larak hiç milletvekilliği alamadı.Angola genel seçimlerinde 220 milletvekili seçildi, 220 milletvekinin130’u ulusal seçmenler tarafından geriye kalan 90 milletvekili ise herbirinden beş milletvekili olmak üzere18 ilden  seçildi.

ULUSAL TATİLLER

a) 1 Ocak (Yılbaşı)

b) 4 Şubat (Ulusal Kurtuluş için Silahlı mücadele Günü Başlangıcı)

c) 8 Mart (Dünya Kadınlar Günü)

d) Karnaval

e) 4 Nisan (Barış ve Ulusal Uzlaşma Günü)

f) Kutsal Cuma

g)1 Mayıs (Uluslararası İşçi Günü)

h) Eylül 17 (Ulusal Gün)

i) 2 Kasım (Tüm Ruhlar Günü)

j) 11 Kasım (Ulusal Bağımsızlık Günü)

k) 25 Aralık (Noel günü ve Aile)